پروانه عبدالمالکی

هدف: هدف این پژوهش سنجش اثر بخشی آموزش سواد شبکه های اجتماعی بر جنگ شناختی دانشجویان دانشگاه رازی است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف جزء پژوهش­های کاربردی است. روش مورد استفاده در این پژوهش، روش شبه آزمایشی، از نوع طرح پژوهشی پیش آزمون و پس آزمون است. برای تعیین نمونه مورد نظر از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده شده است و در سال 1404- 1403 از میان دانشجویان 32 نفر انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی، یک گروه به عنوان گروه کنترل و یک گروه به عنوان گروه آزمایش در نظر گرفته شده است. تعداد نمونه گروه کنترل 16 نفر و گروه آزمایش 16 نفر است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. یافته­ها: این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش سواد شبکه‌های اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش توانایی دانشجویان در مقابله با جنگ شناختی داشته است. همچنین، تحلیل نتایج، تصویری پیچیده‌تر را آشکار ساخت. این مداخله آموزشی بر پنج مولفه (جستجو، انتخاب، ارزیابی، درک و تولید محتوا) از شش مولفه سواد شبکه‌های اجتماعی تاثیر معناداری نداشت. در مقابل، تنها مولفه‌ای که به طور معناداری تحت تاثیر آموزش قرار گرفت، بعد تعامل بود که نشان‌دهنده تغییر در رفتار اجتماعی کاربران در فضای مجازی است. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش سواد شبکه‌های اجتماعی، توانایی دانشجویان را در مقابله با جنگ شناختی به طور مثبت و معناداری افزایش داده است. با این حال، تحلیل جزئی‌تر مولفه‌ها نشان داد که این تاثیر کلی، از بهبود مهارت‌های شناختی مانند جستجو، ارزیابی یا درک محتوا نشات نمی‌گیرد، چرا که مداخله آموزشی بر این ابعاد بی‌تاثیر بود. در مقابل، تنها مولفه‌ تعامل به شکل معناداری بهبود یافت. این یافته کلیدی بیانگر آن است که افزایش مقاومت دانشجویان در برابر جنگ شناختی، بیش از آنکه حاصل ارتقا توانایی تحلیل انتقادی محتوا باشد، ریشه در تغییر الگوهای رفتاری و تعاملات اجتماعی آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی داشته است. کلیدواژه­ها: جنگ شناختی، سواد شبکه‌های اجتماعی، آموزش سواد رسانه‌ای، تولید محتوا، دانشجویان دانشگاه رازی چکیده هدف: هدف این پژوهش سنجش اثر بخشی آموزش سواد شبکه های اجتماعی بر جنگ شناختی دانشجویان دانشگاه رازی است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف جزء پژوهش­های کاربردی است. روش مورد استفاده در این پژوهش، روش شبه آزمایشی، از نوع طرح پژوهشی پیش آزمون و پس آزمون است. برای تعیین نمونه مورد نظر از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده شده است و در سال 1404- 1403 از میان دانشجویان 32 نفر انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی، یک گروه به عنوان گروه کنترل و یک گروه به عنوان گروه آزمایش در نظر گرفته شده است. تعداد نمونه گروه کنترل 16 نفر و گروه آزمایش 16 نفر است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. یافته­ها: این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش سواد شبکه‌های اجتماعی تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش توانایی دانشجویان در مقابله با جنگ شناختی داشته است. همچنین، تحلیل نتایج، تصویری پیچیده‌تر را آشکار ساخت. این مداخله آموزشی بر پنج مولفه (جستجو، انتخاب، ارزیابی، درک و تولید محتوا) از شش مولفه سواد شبکه‌های اجتماعی تاثیر معناداری نداشت. در مقابل، تنها مولفه‌ای که به طور معناداری تحت تاثیر آموزش قرار گرفت، بعد تعامل بود که نشان‌دهنده تغییر در رفتار اجتماعی کاربران در فضای مجازی است. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش سواد شبکه‌های اجتماعی، توانایی دانشجویان را در مقابله با جنگ شناختی به طور مثبت و معناداری افزایش داده است. با این حال، تحلیل جزئی‌تر مولفه‌ها نشان داد که این تاثیر کلی، از بهبود مهارت‌های شناختی مانند جستجو، ارزیابی یا درک محتوا نشات نمی‌گیرد، چرا که مداخله آموزشی بر این ابعاد بی‌تاثیر بود. در مقابل، تنها مولفه‌ تعامل به شکل معناداری بهبود یافت. این یافته کلیدی بیانگر آن است که افزایش مقاومت دانشجویان در برابر جنگ شناختی، بیش از آنکه حاصل ارتقا توانایی تحلیل انتقادی محتوا باشد، ریشه در تغییر الگوهای رفتاری و تعاملات اجتماعی آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی داشته است. کلیدواژه­ها: