تاریخ دفاع: 1405/7/29
دانشجو

حامد جمیل طعین

دانشکده / گروه آموزشی علوم اجتماعی و تربیتی | گروه اقتصاد

تحلیل تاثیر درآمدهای مالیاتی بر تنوع بخشی و کارایی بودجه دولت عراق (2005-2024)

استاد راهنما علی فلاحتی
استاد مشاور مجتبی الماسی

چکیده

 وابستگی قابل توجه بودجهدولت عراق به درآمدهای نفتی و سهم محدود درآمدهای مالیاتی و سایر درآمدهایغیرنفتی، از چالش‌های مهم ساختار مالی این کشور است. پژوهش حاضر با هدف بررسیرابطه درآمدهای مالیاتی با تنوع درآمدی و کفایت درآمدی بودجه دولت عراق طی دوره ????-???? انجام شده است. برای سنجشتنوع درآمدی از شاخص هرفیندال-هیرشمن HHI) )و شاخص تنوع درآمدی DIV) )و برای سنجش کفایت درآمدی بودجه از نسبت درآمدهای دولت به مخارجدولت (EFF) استفاده شده است.درآمدهای مالیاتی، درآمدهای نفتی، رشد اقتصادی و تورم نیز به‌عنوان متغیرهایتوضیحی در نظر گرفته شده‌اند. با توجه به نتایج آزمون‌های ریشه واحد و ترکیبمتغیرها از نظر درجه انباشتگی، از الگوی خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی ((ARDL) و آزمون کرانه‌ای همجمعیاستفاده شد. نتایج نشان داد در مدل کفایت درآمدی بودجه، رابطه بلندمدت میانمتغیرها وجود دارد و ضریب تصحیح خطا برابر با ?/???- است؛ به این معنا که حدود ?? درصد از عدم تعادل کوتاه‌مدت در هر دوره تعدیل می‌شود. در بلندمدت، اثردرآمدهای مالیاتی بر کفایت درآمدی مثبت اما از نظر آماری غیرمعنادار بود ودرآمدهای نفتی نیز اثر منفی و غیرمعناداری داشتند. در کوتاه‌مدت، تغییرات درآمدهایمالیاتی اثر منفی و معنادار و تغییرات درآمدهای نفتی اثر مثبت و معناداری بر کفایتدرآمدی بودجه داشتند. در مدل تنوع درآمدی، رابطه بلندمدت تایید نشد و در کوتاه‌مدتنیز اثر معناداری از تغییرات درآمدهای مالیاتی بر تنوع درآمدی مشاهده نشد.بنابراین، در دوره مورد بررسی شواهد آماری کافی برای تایید اثر معنادار درآمدهایمالیاتی بر بهبود کفایت درآمدی یا افزایش تنوع درآمدی دولت عراق به دست نیامد. براین اساس، تقویت پایه‌های مالیاتی، گسترش منابع درآمدی غیرنفتی و کاهش وابستگیبودجه به درآمدهای نفتی می‌تواند در چارچوب اصلاحات مالی مورد توجه قرار گیرد .