تاریخ دفاع: 1405/7/29
دانشجو

عرفان قهرمانی

دانشکده / گروه آموزشی علوم اجتماعی و تربیتی | گروه اقتصاد

بررسی رابطه بین صنعتی شدن و مصرف برق در استان های ایران

استاد راهنما آزاد خانزادی
استاد مشاور علی فلاحتی

چکیده

توسعه بخش صنعت و رشد اقتصادی، نیازمند دسترسی پایدار به حامل‌های انرژی و به‌ویژه انرژی الکتریکی به عنوان نهاده‌ای راهبردی در خطوط تولید است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر صنعتی‌شدن بر مصرف برق در سطح استان‌های ایران با استفاده از رویکردهای اقتصادسنجی است. بدین منظور، الگوی تقاضای برق با به‌کارگیری روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) در چارچوب داده‌های تابلویی پویا تصریح و برآورد شده است. در این مدل، علاوه بر شاخص صنعتی‌شدن، متغیرهای ارزش افزوده واقعی بخش صنعت، شدت انرژی واقعی، درجه شهرنشینی و نرخ رشد جمعیت به عنوان متغیرهای توضیحی وارد الگو شده‌اند. نتایج حاصل از برآورد مدل نشان می‌دهد که وقفه زمانی مصرف برق اثری مثبت و معنادار دارد که بیانگر وجود چسبندگی در رفتار مصرف انرژی الکتریکی است. همچنین صنعتی‌شدن و ارزش افزوده بخش صنعت اثر مستقیم، مثبت و معناداری بر تقاضای برق در استان‌ها داشته و افزایش فعالیت‌های صنعتی محرک اصلی مصرف برق محسوب می‌شود. علاوه بر این، شدت انرژی و گسترش شهرنشینی نیز مصرف برق را به شکل معناداری افزایش داده‌اند. نتایج آزمون‌های تشخیصی خودهمبستگی مرتبه اول و دوم آرلانو–باند و آزمون سارگان، سازگاری متغیرهای ابزاری و اعتبار مشخصات مدل پویا را تایید می‌کنند. بر پایه یافته‌های پژوهش، ارتقای راندمان و بهره‌وری تجهیزات الکتریکی در شهرک‌های صنعتی، نوسازی خطوط تولید و حرکت به سمت ساختار تولیدی کم‌مصرف جهت مدیریت بهینه تقاضای انرژی برق در کشور توصیه می‌گردد.