جزئیات پایان نامه - دانشکده علوم اجتماعی
جزئیات پایاننامه
تاریخ دفاع:
1405/7/29
چکیده
سرمایهگذاری مستقیم خارجی از عوامل مهم رشد اقتصادی، انتقال
فناوری و ارتقای بهرهوری کشورهاست. آزادی اقتصادی میتواند با بهبود محیط کسبوکار،
جذب سرمایهگذاری خارجی را افزایش دهد، اما شدت این تاثیر در کشورهای توسعهیافته
و درحالتوسعه متفاوت است. همچنین، وابستگیها و سرریزهای فضایی میان کشورها بر
جریان سرمایهگذاری خارجی اثرگذار هستند.
این پژوهش با هدف بررسی تاثیر
آزادی اقتصادی بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی و مقایسه این اثر در کشورهای توسعهیافته
و درحالتوسعه انجام شده است. همچنین، نقش وابستگیهای فضایی و سرریزهای منطقهای
در جذب سرمایهگذاری خارجی و تفاوت عملکرد کشورها در بهرهگیری از آزادی اقتصادی
مورد ارزیابی قرار گرفته است.
پژوهش حاضر کاربردی و توصیفی ـ تحلیلی است. دادههای 40 کشور
منتخب شامل 20 کشور توسعهیافته و 20 کشور درحالتوسعه طی دوره 2017 تا 2023
گردآوری شد. برای تحلیل روابط میان متغیرها و بررسی وابستگیهای مکانی، از مدلهای
پنل فضایی ایستا و پویا و مدل دوربین فضایی (SDM) استفاده شد.
نتایج نشان داد آزادی اقتصادی در هر دو گروه کشورها اثر مثبت و
معناداری بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی دارد. شدت این اثر در کشورهای توسعهیافته
بیشتر است. آزمونهای فضایی نیز وجود تعاملات و سرریزهای مکانی میان کشورها را
تایید کردند و بیانگر اهمیت عوامل فرامرزی در جذب سرمایهگذاری خارجی بودند.
یافتهها بیانگر آن است که افزایش آزادی اقتصادی میتواند جذب
سرمایهگذاری مستقیم خارجی را تقویت کند. بهبود حقوق مالکیت، کیفیت حکمرانی و ثبات
اقتصادی از عوامل موثر در این زمینه هستند. برای کشورهای درحالتوسعه، اصلاحات
نهادی و رفع محدودیتهای ساختاری باید همزمان با گسترش آزادی اقتصادی دنبال شود.
کلید واژهها: آزادی اقتصادی، سرمایهگذاری مستقیم خارجی، اقتصادسنجی
فضایی، کشورهای توسعهیافته، کشورهای درحالتوسعه، سرریزهای فضایی.

